copyright ©
www.szczecinczyta.pl 2012
Zgłoski, figury myśli, głosu zawieszenie...
Zgłoski to twórczość nieokropkowana, bezprzecinkowa, bezpruderyjna i niczym nie ograniczona. "Słowa, słowa, słowa...". Trudno opisać poetę, który woli być widziany przez pryzmat słów oszczędnych.
Henryk Bereza, pisarz, eseista, krytyk literacki, urodził się w 1926 roku w Miedniewicach. Ukończył polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim w 1952 roku. W latach 1977-2005 w miesięczniku literackim "Twórczość" publikował swoje teksty w rubryce "Czytane w maszynopisie". Był również przez dwa lata przewodniczącym jury nagrody literackiej "Nike".
Henryk Bereza publikuje już od 1966 roku (...). Tom
Zgłoski został wydany w 2011 roku i jest to trzeci tom poetycki po
Miarach, dziewięćdziesięciu dziewięciu trójwierszach;
Względach sześćdziesięciu sześciu dwuwierszach (plus jeden), kiedy to uporządkowanym rachunkiem przyszła kolej na czterdzieści i cztery jednowierszowe
Zgłoski (z przekroczeniami).
W zbiorze nie brak wielu głębokich przemyśleń i wielce trafnych uwag dotyczących świata i literatury jako takiej, nie brak też prywatnej warstwy, ubranej w metaforyczne słowa, które w pełni zdolne są zrozumieć wtajemniczone osoby (mam tu na myśli nie tylko filologiczno-naukowe wtajemniczenie, ale i prywatne kontakty artysty).
Nie należy też zapominać, że
Zgłoski to wreszcie 44 jednowiersze (z przekroczeniami), zawierające w sobie kołomyjki i nagrobki; zestawienie, stanowiące nieodłączny dualizm ludzkiego życia – motyw zabawy i jednoczesnej pamięci o śmierci (jak średniowieczny danse macabre, czyli motyw tańca ze śmiercią). Tańczymy zaś kołomyjkę, na sposób huculski, szybki, zwiewny, jak zmieniające się trendy literatury, jak zmieniająca się liczba lat w metryce. Obecność zaś nagrobków, będących prywatnymi epitafiami, podziękowaniami i pamięci, nie są tu niczym nie na miejscu. To przecież zwykła (nie!) codzienność.
Zgłoski to swoiste, nieco wulgarne, ale pociągające obnażenie, obserwujemy świat autora jakby przez dziurkę od klucza. Z pobieżnego punktu widzenia
Zgłoski są zarazem o tematyce autobiograficznej, krytycznoliterackiej, to też z pewnych względów lingwistyczna zabawa językiem. To gratka dla miłośników oszczędnej w słowa formy o kipiącej treści. Takiego posiłku słów dawno mi brakowało. Dziękuję Ci, Kapitanie.
Agata Witek
Henryk Bereza
Zgłoski –
http://wforma.eu/211,zgloski.html
