Nowości 2019

Dejan Aleksić Jak to powiedzieć

Jarosław Błahy Rzeźnik z Niebuszewa

Kazimierz Brakoniecki Twarze świata

Tomasz Hrynacz Dobór dóbr

Piotr Kępiński Po Rzymie. Szkice włoskie

Bogusław Kierc Osa

Andrzej Kopacki Inne kaprysy

Artur Daniel Liskowacki Brzuch Niny Conti

Tomasz Majzel Osiemnasty

Dariusz Muszer Człowiek z kowadłem

Dariusz Muszer Wiersze poniemieckie

Elżbieta Olak Otulina

Paweł Przywara Ricochette

Karol Samsel Autodafe 2

Bartosz Suwiński Bura. Notatnik chorwacki


Paweł Tański Okolicznik północnych pól

Andrzej Turczyński Czasy i obyczaje. Wariacje biograficzne

Andrzej Wasilewski Jestem i

Sławomir Wernikowski Passacaglia

Jurij Zawadski Wolny człowiek jeszcze się nie urodził

 

Nowości 2018

Jacek Bielawa Kościelec

Zbigniew Chojnowski Zawsze gdzieś jest noc

Wojciech Czaplewski Książeczka rodzaju

Marek Czuku Stany zjednoczone

Janusz Drzewucki Obrona przypadku. Teksty o prozie 2

Anna Frajlich Laboratorium (wydanie 3, rozszerzone)

Jerzy Franczak Święto odległości

Małgorzata Gwiazda-Elmerych Czy Bóg tutaj

Lech M. Jakób Do góry nogami

Jolanta Jonaszko Bez dziadka. Pamiętnik żałoby

Péter Kántor Czego potrzeba do szczęścia

Bogusław Kierc Notesprospera

Wojciech Klęczar Flu Game

Zbigniew Kosiorowski Zapadnia

Sławomir Kuźnicki Kontury

Bogusława Latawiec Pierzchające ogrody

Artur Daniel Liskowacki Spowiadania i wypowieści

Piotr Michałowski Zaginiony w kreacji. Poemat z przypadku

Dariusz Muszer Baśnie norweskie

Uta Przyboś Tykanie

Karol Samsel Autodafe

Miłosz Waligórski Sztuka przekładu

City 4. Antologia polskich opowiadań grozy

 

"City 3. Antologia polskich opowiadań grozy", http://grabarz.net, 13.05.2016

Recenzje » Recenzje 2016 » "City 3. Antologia polskich opowiadań grozy", http://grabarz.net, 13.05.2016

copyright © http://grabarz.net 2016

Nakładem Wydawnictwa Forma ukazał się kolejny tom antologii, poświęconej różnym obrazom miasta. Przynosi on – podobnie zresztą, jak poprzednie – opowieści zapadające w pamięć na długo. Trudno zresztą, aby było inaczej, skoro tom „City 3” współtworzyli pisarze od lat kształtujący oblicze fantastyki „z dreszczykiem”. Można zresztą antologię tę traktować jako dialog artystyczny pomiędzy znanymi (i uznanymi) twórcami – m.in. Kazimierzem Kyrczem jr., Dawidem Kainem, Tadeuszem Oszubskim, Krzysztofem Maciejewskim – oraz tymi, którzy wychowali się na ich opowieściach. Do pewnego stopnia zatem antologia ta pozostaje świadectwem ciągłości zainteresowań twórców, ale i diachronicznym zapisem poszukiwań rozwiązań formalnych, pozwalających na odświeżanie skonwencjonalizowanych figur i stereotypów fabularnych. Zapewne z tego powodu całość otwiera i zamyka opowieść, której współautorem jest Kazimierz Kyrcz jr. Obie, co znaczące, pozostają utrzymana w estetyce bizarro fiction; zarazem jednak – zwłaszcza, jeśli przeczytamy je jako klamry domykające całość zbioru – ukazują ewolucję tej estetyki. W pierwszej z nich autorzy sięgają po lokalną, miejska legendę krakowską, poddając ją reductio ad absurdum; druga natomiast uwypukla „dziwność istnienia”, w której właściwy dla bizarro akcent surrealizmu zostaje skryty w pozornie realistycznym obrazowaniu. Jednakże już sam pomysł, stanowiący oś fabularną utworu, zostaje skonfrontowany z tytułem, dzięki czemu podkreślona zostaje dramaturgia opowieści, poprzez odrealnienie obrazu świata przedstawionego.

Interesująco też wypada konfrontacja zawartości kolejnych antologii „City”. Redaktorzy pierwszej odsłony kładli nacisk na ukazanie miasta jako przestrzeni jednoznacznie nacechowanej obcością, w którą protagoniści utworów zostają „wrzuceni” bez świadomości reguł, umożliwiających im przetrwanie. Tymczasem w najnowszej odsłonie serii obraz metropolii ulega zniuansowaniu, sama zaś fenomenologia aglomeracji zostaje sproblematyzowana (widać to zwłaszcza w „Tkance” Kornela Mikołajczyka); nie brak też akcentów metaliterackich, dzięki których obecności możemy spojrzeć na opisywane miasta z innej, niekiedy zaskakującej perspektywy. Co istotne, w opisie miejskiej przestrzeni pojawiają się — doskonale rozpoznane przez socjologów wielkiego miasta (m.in. Małgorzatę Dymnicką i Marca Augé), lecz nadal traktowane w literaturze raczej marginalnie – fenomeny „nie-miejsc”. O tym, jak znaczący mają one potencjał grozy, świadczą opowieści Agnieszki Kwiatkowskiej i Piotra Roemera: zarówno bowiem dworzec, jak i plac zabaw (do pewnego stopnia również cmentarz z utworu Zeter Zelke) to „przestrzenie osobne”, jedynie pozornie funkcjonujące w obrębie przestrzeni miejskiej aglomeracji. W istocie bowiem pogłębiają one w bohaterach poczucie obcości poprzez wyodrębnienie ich z mentalnego obrazu miasta.

Jaki obraz rodzimej fantastyki grozy wyłania się z antologii? Współtworzący ją pisarze to poszukiwacze, nie wahający się przed eksperymentalnym „przeniesieniem” poetyki mediów audiowizualnych na „sztukę słowa”; znacząca pod tym względem jest zwłaszcza opowieść Moniki Jaworowskiej pt. „Kamera”, będąca formalnie zapisem słuchowiska radiowego). Godne uwagi są jednak i inne utwory, przełamujące czytelnicze przyzwyczajenia – zwłaszcza te, w których groza (niczym w „Pokoju, korytarzu” Bartosza Orlewskiego) wypływa nie z przełamania jedności ontologicznej świata przedstawionego, ani strasznych wydarzeń, stanowiących fabułę, lecz niepewności, uniemożliwiającej jednoznaczną interpretację zdarzeń. Toteż dobrze się stało, że rodzima fantastyka grozy doczekała się serii w oficynie, gdzie osoby odpowiedzialne za politykę wydawniczą nie wahają się postawić na eksperyment; dzięki temu fantastyka grozy nie musi kojarzyć się jedynie z mniej lub bardziej tandetną rozrywką.
Adam Mazurkiewicz


City 3. Antologia polskich opowiadań grozyhttp://www.wforma.eu/city-3-antologia-polskich-opowiadan-grozy.html

  • Dodaj link do:
  • facebook.com