WĘDROWNICZEK, Osaczeni

17.11.18 Łódź
To już ósmy Salon Ciekawej Książki – targi książki w Łodzi, w Hali Expo przy al. Politechniki. Tegoroczne hasło przewodnie imprezy to „Nie ma Polski bez literatury”. Jestem tu jako autor obok Doroty Filipczak na stoisku Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka Piłsudskiego. Wystawców jest sporo, wśród nich wydawnictwa, hurtownie, księgarnie, antykwariaty oraz instytucje kultury i stowarzyszenia. Sobotnia publiczność też dopisuje, oferta bowiem jest bogata i na czasie. Gdy odnajduję swoje stoisko nr 37, dobiegają do mnie dźwięki legionowej pieśni śpiewanej przez dzieci. Zaraz po nas ma tu swój „dyżur” poeta i bibliotekarz WBP, Darek Staniszewski. Przybywa on jednak trochę wcześniej i jest okazja do wymienienia się książkami.
A potem nadchodzi pora buszowania po innych stoiskach. Najpierw zatrzymuję się przy wydawnictwie naukowym Copernicus Center Press, znanym m.in. z książek ks. prof. Michała Hellera, by następnie poskakać sobie to tu, to tam, gdzie nos fana książek poprowadzi. Do domu wracam z „Przewodnikiem po secesji w Łodzi i województwie łódzkim” Marii Nowakowskiej (REGIO) oraz ze szkicami o twórcach w PRL „Osaczeni-napiętnowani”, wydanymi przez IPN. Mowa w nich o prześladowaniu przez cenzurę i bezpiekę m.in. Ferdynanda Goetla, Zofii Nałkowskiej, Erwina Kruka, Jana Krzysztofa Kelusa. Mnie zaś najbardziej interesuje rozdział dotyczący Marianny Bocian, bo poetkę tę znałem osobiście i miło z nią korespondowałem. Napisała ona nawet bardzo życzliwą recenzję jednego z moich tomików. Tą niepokorną, drobną bibliotekarką w okularach, która pisała wiersze, zajmowało się i rozpracowywało ją w latach 1970. – bagatela – pięciu funkcjonariuszy, trzech tajnych współpracowników oraz kilka kontaktów operacyjnych. I co ciekawe – jak piszą Stefan Bednarek i Dorota Heck z Uniwersytetu Wrocławskiego – „wraz z rozpadem komunizmu (...) nie skończyły się kłopoty poetki z redaktorami, recenzentami wewnętrznymi, wydawcami, nawet z cenzurą, dziś oficjalnie nieistniejącą (...). Nie skończyły się też kłopoty materialne”. Marianna Bocian zmarła na raka 5 kwietnia 2003 r.

© Marek Czuku