NOTES [PRAKTYKI] — środa, 7 stycznia — wtorek, 13 stycznia [5]

Na każdym kroku napotykam patronkę Katalonii, Madonnę z Montserrat, wyobrażam więc sobie, co stałoby się, gdyby — na podobnych zasadach — patronką Małopolski czynić Madonnę z Częstochowy, byłby to gest arcyhiszpański, choć już posthiszpański. „In periculis Mariam cógita” czy „In angustiis Mariam invoca”, czytam tuż ponad wejściem do kościoła Mare de Déu de la Bonanova. Myślę o książce Elizy Kąckiej — wydaje mi się, że cokolwiek oznacza, ale waży tyle, co waży hiszpańska moda maryjna wobec watykańskiej mariologii, widzę w Bonanowie cudowną Pietę z czarnym płaszczem regionu wykończonym ciężką chustą, oddającą wrażenie, jak gdyby, medytując nad nekroerotyzmem Chrystusa — Maryja udawała się na Fallas, Atena Fallas. U Elizy jest jedno albo drugie — medytacja albo Fallas, tymczasem ja nie wyobrażam sobie jednego bez drugiego — teatr Piety należy wystawiać jedynie z hiszpańskim Świętem Ognia w myślach. Może to szaleństwo bierze się z samych fundamentów Barcelony? Na Ciutat Vella czytam o rozmaitości fundamentów budujących miasto w funkcji jakiegoś wiecznego — wydaje mi się — „aprovisatum” — na terenie Wydziału Archiwów mówi się przede wszystkim o „opus caementicium”, wskazując poza tym, do tego, „opus vitatum”, „opus certum” oraz „opus quadratum”. Tereny najbliżej opus caementicium — do czternastego wieku przynajmniej — zamieszkują chrystianizm i semityzm, biskupstwo oraz żydostwo.

Dyskutujemy w ESADE o kolejnych zagrożeniach — między innymi o jedności wiedzy uzyskiwanej „in silico”, co będzie, jak wszystko na to wskazuje, miało wpływ — na wspomniany przeze mnie już uniwersytet wielu prędkości. O co mi chodzi? O to, że — jak sugerowała już EDAMBA — nic nie stoi na przeszkodzie, by pisać doktoraty AI-Powered w czasie krótszym niż tradycyjny doktorat, powiedzmy, znany jeszcze z pierwszej połowy — dwudziestego pierwszego wieku: DBA („doctors of business & administration”) myślą tu o pisaniu w ciągu kilku miesięcy, jeżeli nie — kilku tygodni. W tym wypadku dyskutuję — z Monett, nie „academic technology first” powinna nam przyświecać, lecz — „academic science first”: AI stwarza nierówne szanse, nie rozlewa się równo po całym uniwersytecie: wyklucza oraz uprzywilejowuje w jednym momencie, mówiąc bardziej wprost: jednym odbiera, żeby udzielić tego innym. Jeszcze inaczej biorąc: jednym — takim, jak ekonomiści — da może i powodzenie, ale drugim — jak archeolodzy — tylko warunki tego powodzenia, reszty udzieli szczęście (lub nie udzieli): brak wojen, chorób, epidemii, dopiero ten brak umożliwi całą ekspedycję. W perspektywie długiego trwania nauki uniwersytet stanie się więc — tworem klasowym, a klasa nowego typu zostanie ograniczona do tych dyscyplin, które będą dawać efekty wirtualne... Ci, którzy nie będą zdolni wykorzystać narzędzi „machine learning” — z korzyścią dla siebie, zostaną bez klas, na tratwie naukowego idealizmu, by nie powiedzieć, komizmu idealistycznego. Pisarze będą pisać komedie klasowe rozgrywające się na UW — planując akcję między dulszczyzną AI-beneficjentów oraz donkiszoterią retroakademików, akademików pojmujących wiedzę jako dający się pogłębiać błąd anachronizmu, po jednej stronie kod, trenowany również pod kątem metafizycznym, po drugiej stronie heurystyka i hermeneutyka — pogłębiające anachronizm rozumienia i pojmowania i pojmowanie, a także rozumienie jako anachronizm. Jedność wiedzy „in silico” i jedność literatury „in silico” to dwie strony tego samego modelu, trendu nie daje się odwrócić, choć znaczy tyle, co hiszpańska moda maryjna. Będzie to owocować czytelnością „in silico”, wczoraj z przykrością podobną dawnej lekturze recenzji „Dusz jednodniowych” przeczytałem — recenzję „Fitzclarence”, która sprawiała wrażenie, jakby autor na moim tomie uczył się sylabizować i miał pretensję, że otrzymał coś, co nie jest elementarzem lub książką z ilustracjami. Można powiedzieć, że — rozebrałem swoją Maryję do naga, nie zadbawszy o mantyllę, o mantę, huertanę, wallerę: „Wczoraj byłaś zła na zielono” ma wszystkie te elementy stroju i psychostroju, i filostroju, i stylostroju — na sobie. Moja Maryja jest naga, moja Maryja jest Erosem. Będę to jeszcze — wiele razy podkreślał — to, że jest naga, nie czyni jej sukubem, jak wydaje się pewnie niektórym! Nauka, którą uprawiam, jest Maryją i literatura, którą uprawiam, jest Maryją, a więc moja nauka jest Erosem, jest Autoerosem, i moja literatura jest Erosem oraz jest — Autoerosem.

© Karol Samsel