Kazimierz Brakoniecki Ostre Bardo
Tomasz Majzel Święty spokój
Karol Samsel Autodafe 9
Maria Bigoszewska Gwiezdne zwierzęta
Jan Drzeżdżon Rotardania
Anna Frajlich Pył [wiersze zebrane. tom 3]
Tomasz Hrynacz Corto muso
Jarosław Jakubowski Żywołapka
Wojciech Juzyszyn Efemerofit
Bogusław Kierc Nie ma mowy
Andrzej Kopacki Agrygent
Zbigniew Kosiorowski Nawrót
Kazimierz Kyrcz Jr Punk Ogito na grzybach
Artur Daniel Liskowacki Zimno
Grażyna Obrąpalska Poprawki
Jakub Michał Pawłowski Agrestowe sny
Uta Przyboś Coraz
Gustaw Rajmus Królestwa
Rafał Sienkiewicz Smutny bóg
Karol Samsel Autodafe 8
Karol Samsel Cairo Declaration
Andrzej Wojciechowski Nędza do całowania
STOPA HENRYK (1934-1996). To samo imię i nazwisko. Poetka Helena Nikiel i sybiraczka Helena Nikiel (Stopa-Nikiel), autorka m. in. wspomnień „Myśmy tutaj szli z...” (Białystok 2002, 2006). Znam nieco późniejszą publikację sybiraczki Nikiel, deportowanej wraz z matką i młodszym bratem Henrykiem (13 IV 1940).
Postaram się przeczytać książki poetyckie Heleny Nikiel („Wizerunki”, „Po drugiej stronie rzęs”, „O świcie poranka”), nie zaniedbując wszakże sybiraczki Heleny Stopy-Nikiel i jej świadectwa: „w czasie naszego pobytu na Sybirze mówiło się, że los mężczyzn na ogół był lżejszy niż los kobiet. Mężczyźni, aczkolwiek zagrożeni śmiercią, żyjący w ciągłej niepewności jutra, zmuszani do ciężkiej pracy i przebywający w niewoli, zawsze mieli jakiś dach nad głową i trochę (...) strawy i w danej sytuacji troszczyli się tylko o siebie. Natomiast kobiety musiały dosłownie walczyć o dach nad głową, ubranie i wyżywienie dla siebie i często bardzo małych dzieci (...), no i jeszcze podołać pracy ponad siły”.
Helena Nikiel: „Myśmy tutaj szli. Przez kazachstańskie stepy i afrykańską dżunglę do Polski. Wspomnienia z zesłania”. Fundacja „Nasza Przyszłość”, Szczecinek 2008, s. 178
[4 VII 2024]
© Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
