Nowości 2023

Zenon Fajfer Pieśń słowronka

Książki z 2022

Andrzej Ballo Bodajże

Wenanty Bamburowicz Masy powietrza

Maciej Bieszczad Miejsce spotkania

Kazimierz Brakoniecki Oumuamua. Atlas wierszy światologicznych
 
Roman Ciepliński Schyłek

Zbigniew Chojnowski Tarcze z pajęczyny

Zbigniew Chojnowski Tyle razy nie wiem

Wojciech Czaplewski Dzieje poezji polskiej

Marek Czuku Nudne wiersze

Tomasz Dalasiński Przystanek kosmos i 29 innych pieśni o rzeczach i ludziach

Michał Filipowski Licytacja kamienia

Anna Frajlich Powroty [wiersze zebrane. tom 2]

Anna Frajlich Przeszczep [wiersze zebrane. tom 1]

Paweł Gorszewski Uczulenia

Jarosław Jakubowski Dzień, w którym umarł Belmondo

Bogusław Kierc Był sobie

Andrzej Kopacki Gra w hołybkę

Zbigniew Kosiorowski Metanoia

Franciszek Lime Formy odbioru. Poetyckie przekazy z Bezrzecza i Szczecina

Piotr Michałowski Światy równoległe

Dariusz Muszer Baśnie norweskie. tom 2

Ewa Elżbieta Nowakowska Gwiazda drapieżnik

Halszka Olsińska Przebyt

Uta Przyboś Jakoby

Agnieszka Rautman-Szczepańska Wypożyczalnia słów

Karol Samsel Autodafe 5

Karol Samsel Fitzclarence

Julia Anastazja Sienkiewicz Wilowska Planetoida, pechowy graf i wielka filozofia. Opowieści z przedwojennego Tuczna i okolic

Bartosz Suwiński Dutki

Inka Timoszyk Nieskończoność podróży

Sławomir Wernikowski Partita

Alex Wieseltier Krzywe zwierciadło

Kenneth White Ciało absolutu

City 5. Antologia polskich opowiadań grozy
 
eleWator. antologia 2012-2021. proza

Henryk Bereza. Krystyna Sakowicz. Korespondencja

"Tancerz manichejski", www.papierowemysli.pl, 29.09.2009

copyright © www.papierowemysli.pl 2009

Gdyby sny były książkami, a książki snami – musiałyby być podobne do powieści Fronasz Miłki O. Malzahn. Jej czytanie przypomina wędrówkę przez oniryczne krajobrazy pełne luster, gdzie równie wiele dzieje się przed oczyma, co w zwierciadlanych odbiciach między wierszami. Prostymi słowami, bez zbędnych ozdobników, a jednak pełnymi liryzmu, Miłka Malzahn prowadzi nas w swój eteryczny świat, w którym nie możemy być pewni niczego poza zaskoczeniem.
Ta gęsta od znaczeń książka zaczyna się bardzo… prozaicznie. Poznajemy dwóch mężczyzn zajmujących się przewożeniem różnego rodzaju nielegalnych ładunków na zlecenie tajemniczego mocodawcy. Tym razem Fronasz i Martyniec transportują zwłoki, które mają stać się elementem tajemniczego dzieła sztuki. Niebawem okaże się, że to dopiero pierwsze z coraz bardziej dziwnych zadań, jakie obaj kurierzy będą musieli wykonać. Ale to nastąpi dopiero za chwilę, bo teraz zapadła noc, ciężarówka z martwym ładunkiem i przerażonym kierowcą przemierza opustoszałą drogę, zaś Fronasz i Martyniec prowadzą prosty, męski, hemingwayowski w zasadzie dialog. It’s a Man's Man's Man's Word – w płytotece pamięci czytelnika natychmiast zaczyna rozbrzmiewać głos Jamesa Browna. I tak, jak w piosence ten męski świat byłby niczym bez kobiety lub dziewczyny... Bo zleceniodawcą i jednocześnie fascynacją Fronasza jest tajemnicza Chief.
W pewnym uproszczeniu (a czy mówiąc o jakiejkolwiek książce można uniknąć uproszczeń) Fronasz traktuje o sztuce i miłości. Bo właśnie wokół tych dwóch elementów obraca się oś akcji. Dochodzi do tego pośrednio element trzeci, który dopełnia geometrycznie trójkąt – jest nim obecność Boga, czy może Stwórcy (Twórcy?). Czy tajemniczy Tancerz z niewidzialnej wioski jest wcieleniem najwyższego Bytu? A może wręcz przeciwnie – to sam Szatan ukryty za maską pięknie poruszającego się mężczyzny? Czytelnik sam musi udzielić odpowiedzi na to pytanie. Autorka nie sugeruje niczego, co więcej, dopuszcza prawdziwość każdego wariantu.
W każdym porównaniu, podobnie jak i w każdym omówieniu, kryje się fałsz. A jednak trudno mi uciec przed skojarzeniami z prozą genialnego włoskiego pisarza Italo Calvino. Może to tylko i wyłącznie moja aberracja literacka, a może jednak jakiś ślad podobnej wrażliwości? Być może w tej niedookreśloności tkwi największa zaleta tej książki – bo oto czytając Fronasza jednocześnie sami piszemy w myślach alternatywną powieść, która dostarcza nam takich odpowiedzi, jakich nam najbardziej brakuje. Dla jednych losy Fronasza i Chief stanowić będą więc potwierdzenie ich stereotypowego patrzenia na świat, w którym prawdziwa miłość przegrywa w obliczu rozświetlonego blichtru. Inni być może zauważą, że to klasyczny romans i rodzaj dygresji na temat potęgi miłości pokonującej tęsknotę. Autorka z wdziękiem zauważa w notce zamieszczonej na końcu książki, że każde odczytanie Fronasza uważa za prawdopodobnie słuszne. I ten apokryficzny charakter powieści pozostawia nas w oszołomieniu. Ale w końcu, jak zauważył kiedyś pewien znany pisarz – nie jest łatwo odróżnić Tancerza od Tańca.
Krzysztof Maciejewski

Miłka O. Malzahn Fronaszhttp://www.wforma.eu/42,fronasz.html